Các vấn đề thị giác thường gặp và khi nào cần đi khám
Nhìn mờ, mỏi mắt, khô mắt, chói sáng: phần lớn có nguyên nhân lành tính, nhưng vài dấu hiệu cảnh báo thì không nên chờ.
Nhìn mờ
Nguyên nhân phổ biến nhất là tật khúc xạ: cận thị, viễn thị, loạn thị và lão thị. Đặc điểm chung là mờ từ từ, không đau, và cải thiện khi đeo đúng kính. Nhìn mờ không cải thiện với kính, mờ một vùng hoặc mờ đột ngột thì cần được bác sĩ kiểm tra. Xem bài cận thị, viễn thị và loạn thị khác nhau thế nào.
Mỏi mắt và nhức đầu
Thường xuất hiện sau khi đọc hoặc nhìn màn hình lâu. Các nguyên nhân hay gặp là độ kính chưa đúng, loạn thị hoặc viễn thị chưa được chỉnh, lão thị mới chớm, ánh sáng kém và thói quen ít chớp mắt. Nghỉ mắt theo quy tắc 20-20-20 và đo lại khúc xạ là hai bước đầu tiên nên làm.
Khô mắt
Biểu hiện gồm cộm, rát, đỏ, nhìn mờ thoáng qua rồi rõ lại sau khi chớp mắt. Phòng máy lạnh, màn hình, kính áp tròng và tuổi tác đều góp phần. Nếu tình trạng kéo dài, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tự dùng thuốc nhỏ mắt lâu ngày.
Chói sáng và nhìn kém ban đêm
Loạn thị chưa chỉnh, tròng kính trầy xước hoặc không có lớp chống phản quang là các lý do thường gặp. Ở người lớn tuổi, đây cũng có thể là dấu hiệu sớm của đục thủy tinh thể. Xem bài kính lái xe ban đêm.
Rối loạn sắc giác
Khó phân biệt một số màu, thường là đỏ và xanh lục, phần lớn do di truyền và gặp ở nam nhiều hơn nữ. Tình trạng này không tiến triển nhưng nên được biết sớm để định hướng học tập và nghề nghiệp. Bạn có thể thử sàng lọc bằng công cụ kiểm tra mù màu; kết quả chỉ để tham khảo.
Dấu hiệu cần khám ngay
- Mất thị lực hoặc nhìn mờ đột ngột ở một hay hai mắt.
- Chớp sáng, nhiều đốm đen bay mới xuất hiện, hoặc màn tối che một phần tầm nhìn.
- Đau nhức mắt dữ dội, đỏ mắt kèm nhìn mờ, buồn nôn.
- Nhìn đôi mới xuất hiện.
- Hình ảnh méo, đường thẳng thành cong.
- Chấn thương mắt hoặc hóa chất bắn vào mắt.
Những trường hợp này cần đến cơ sở chuyên khoa mắt hoặc cấp cứu, không nên chờ đến lịch hẹn đo kính.
Trẻ em nên được kiểm tra mắt trước khi vào lớp một và hằng năm khi đi học. Người lớn nên kiểm tra mỗi một đến hai năm, thường xuyên hơn sau tuổi 40 hoặc khi có bệnh nền như đái tháo đường. Để kiểm tra độ kính, bạn có thể đặt lịch đo mắt.
